واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

963

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

زنان و دختران را « كه سن او از هفت گذشته باشد جمع كنند و هركس را كه در آن سال به خصم داده‌اند بازستانند » و « تمامت حاضران را ياسا رسانيدند كه با ايشان - در حضور برادران و شوهران خلوت كنند » و به ناموس ايشان تجاوز نمايند . « و آنچه لايق اردو بود با حرم فرستادند » ، « و قومى باصحاب فهود و جوارح دادند و بعضى را بهر كس از ملازمان درگاه » ، « تا هركس كه حاضر بود از مغول و مسلمان در ربودند » و عده‌اى را هم « بخرابات و رسول خانه فرستادند تا خدمت صادر و وارد كنند » يعنى به روسپىخانه‌ها گسيل داشتند « 1 » . گمان نمىرود كه اين اعمال فجيع فقط خودكامگى و قلدرئى از جانب اوكتاى قاآن بوده باشد . زيرا كه نكاح ميان دو عضو يك قبيله با رسوم مغولان و اقوام ترك مخالفت دارد « 2 » و قاآن در اين مورد قبيلهء مزبور را به خاطر نقض

--> ( 1 ) - جوينى . نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورقهاى 84 - 83 ؛ ( چاپ قزوينى ، I ، 191 - 190 ) ؛ . 98 . d'ohsson , « Histoire des Mongols » t . II , p در منابع چينى نيز ذيل وقايع سال 1237 مختصرا به اين واقعه اشاره شده ( « يوآن - شى ، ترجمهء بيچورين ، 272 ) ، و گفته شده است كه آوازهء آن « به نسلهاى طرف مشرق رسيده » محتملا افسانهء مغولى - چينى ( « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 159 ؛ ( چاپ كوزين 199 ) ) نيز به همين واقعه اشاره مىكند . در افسانهء اخير الذكر اوكتاى قاآن متهم شده است كه « دوشيزگان قوم عم خويش اتچى گين را براى خود گرفت » . اما اينكه دوسون مىگويد اين واقعه مربوط به قوم اويرات بوده ، در نسخه‌هاى جوينى و رشيد الدين كه من در دست دارم مطلبى ديده نمىشود . ( 2 ) - در ميان مغولان نكاح ميان افراد يك طايفه ديده نمىشود . در تاريخ مغولى - چينى بهادران براى زن خواستن به طايفهء ديگر مىرفتند . گاه بهادرى براى فرزند خويش زنى از طايفهء مادر آن فرزند مىگرفته . عرضه داشتن دوشيزگان براى طايفهء خان منحصرا از امتيازات چند طايفه ويژه بوده است .